Een aantal bezienswaardige monumenten, variërend van molens en kastelen tot religieus erfgoed, vindt u in dit kaartje
Nationale Molendagen 12-13 mei 2018
Nationale Molendagen ook in het Heuvelland van Zuid-Limburg
Traditioneel in het tweede weekend van mei zijn ook in het Heuvelland diverse molens te bezichtigen. Veelal gaat het daarbij om watermolens, maar ook enkele unieke windmolens zijn een bezoek waard. Enkele molens zijn regelmatig ook door het jaar opengesteld, zie daarvoor onze agenda.
Meer info
Open Monumentendagen 2018: zaterdag 8 en zondag 9 september.

In veel gemeentes zijn op één van deze dagen of beide dagen diverse monumenten opengesteld voor publiek.   Thema 2018: In Europa
Meer info

Heemkunde- en andere historische verenigingen/stichtingen

Veel dorpen in Zuid-Limburg hebben een eigen heemkundevereniging. Zij houden zich bezig met de (cultuur-) historie in de regio en vormen vaak een rijke gegevensbron voor diegenen die zich interesseren voor de geschiedenis van hun woonplaats.
Een lijst van verenigingen/stichtingen in de regio Heuvelland vindt u HIER.

Er bestaat veel historisch fotomateriaal dat een mooi beeld geeft van het Heuvelland in vroeger tijden. Op  DEZE PAGINA  vindt u interessant beeldmateriaal dat verzameld is bij de diverse heemkunde- en andere historische verenigingen.

Immaterieel erfgoed: Limburgse taal en volkscultuur

Er is geen sprake van één Limburgs dialect. Voor de 'Hollander' valt de Limburgse taal wellicht onder de noemer van 'de zachte g' maar er zijn vele dialecten, met zelfs verschillen tussen nabijgelegen dorpen. Het westelijk deel rond Eijsden / Cadier en Keer heeft in samenhang met de historie van Maastricht een duidelijk Frans gerichte taal/achtergrond, terwijl het oostelijke deel rond Vaals en Simpelveld een uitgesproken Duits karakter heeft. Romaanse en Germaanse cultuurhistorie ontmoeten elkaar hier. Voor de Limburgse Taal en Volkscultuur is de Vereniging Veldeke Limburg actief. www.veldeke.net. Ook in het Heuvelland zijn afdelingen (”Kringen”) van Veldeke Limburg:  Kring Valkeberg en Kring Um Mamelis. Veel informatie over de diverse dialecten in Limburg vindt u ook op www.limburgsetaal.nl. Op deze site zijn ook per dialect woordenlijsten te vinden. Het is leuk om die lijsten naast elkaar te leggen!

De volkscultuur uit zich vooral in de blaasmuziek (harmonie, fanfare, blaaskapel), de schutterijen en de religieuze processies die in de meeste dorpen in stand gehouden worden. De meeste folkloristische evenementen zijn terug te voeren op de religie, waarbij de verbinding met de schutterijen en het overige verenigingsleven natuurlijk ook voor de hand ligt. Immers, bijna iedereen wás katholiek, en de beschermheer van de vereniging (of het nu de voetbalclub of de fanfare is) is vaak nog steeds de pastoor. Het meest bekende folkloristische evenement is uiteraard het van oorsprong religieuze Carnaval, dat ieder jaar de provincies Limburg en Brabant in zijn greep neemt. Voor meer informatie over de historie van dit in de volkscultuur diep gewortelde feest verwijzen we u graag naar de Wikipedia. De voorbereidingen beginnen officieel altijd op "De elfde van de elfde". De evenementen rondom Carnaval zijn zo talrijk en meestal ook plaatsgebonden dat het ondoenlijk is om op onze site een agenda van die typische volkscultuur-activiteiten bij te houden.

In het Heuvelland staan twee folkloristische evenementen op de officiële lijst van immaterieel erfgoed: Het 'Brigida denhalen' in Noorbeek waarbij al sinds 1634 ieder jaar een den uit het bos wordt gehaald ter verering van Sint Brigida en om de veepest te weren. Voor het halen worden 30 trekpaarden ingeschakeld en de ongetrouwde mannen van het dorp, verenigd in 'De Jonkheid', zijn tot in de late uurtjes bezig met het oprichten van de hoge den bij de kerk van Noorbeek. Op onze pagina met historisch filmateriaal kunt u zien hoe het feest er in 1921 aan toe ging.
De Sjaasbergergank , een bedevaartstocht naar De Kluis, een oude kluizenaarswoning met kapel in de buurt van Valkenburg. De wandeling en de aansluitende volksmis worden omlijst met muziek van koren en muziekkorpsen, en zijn een samenvoeging van allerlei wereldse en religieuze elementen.

 

Image

Noorbeek, Sint Brigida den halen

de Sjaasbergergank

De Tweede Wereldoorlog

De herinnering aan de Tweede Wereldoorlog wordt levend gehouden op de Amerikaanse Begraafplaats in Margraten waar 8300 gesneuvelde Amerikaanse militairen hun laatste rustplaats vonden. Een groots monument waar nog altijd velen betrokken zijn bij herdenkingen zoals de jaarlijkse Memorial Day, en bij onderhoud en documentatie. Op DEZE SITE wordt u uitgebreid geïnformeerd over alle wetenswaardigheden en activiteiten rondom deze indrukwekkende begraafplaats. De adoptie van de graven is opgenomen op de site van Nederlands immaterieel erfgoed waar ook de ontstaansgeschiedenis zeer uitgebreid beschreven is. Historisch beeldmateriaal over de Tweede Wereldoorlog in de regio en over het herbegraven van de gesneuvelden in Margraten vindt u HIER.

De voorlopige Amerikaanse begraafplaats in Margraten in 1944.

De voorlopige Amerikaanse begraafplaats in 1944. (bron: Rijckheyt)