Zoektocht naar de weg- en veldkruisen in Eys

by Lisette Langens
Wegkruis bij kasteel Goedenrade in Eys

Onlangs zijn wij in Eys, een van de kerkdorpen van de gemeente Gulpen-Wittem, in hartje Heuvelland komen wonen. Voor een niet-Limburger vallen dan meteen de vele wegkruisen en kapellen op. Op nagenoeg elke kruising/splitsing staat wel een kruis en elk dorp heeft minstens één kapel. Maar we sloegen er niet echt acht op.

 

In Eys worden de weg- en veldkruisen en andere religieuze objecten (voor het gemak spreek ik hierna over ‘kruisen’) beheerd door de wegkruisenwerkgroep van het IVN, afdeling Eys. Ik ben lid van deze vereniging en kwam zo in aanraking met deze werkgroep. IVN Eys had het plan opgevat om een boekje te maken van de kruisen in Eys en bijbehorende gehuchten, aangevuld met enkele wandelroutes langs deze kruisen. De schrijver van het boekje was al bekend, maar er waren nog geen foto’s en een fotograaf is doorgaans nogal duur. Of mijn man, Mark, die een verdienstelijke hobby-fotograaf is, niet de kruisen wilde fotograferen. Omdat ik grafisch vormgever ben, heb ik de lay-out en de opmaak van het boekje voor mijn rekening genomen.

En toen begon onze speurtocht: dat er veel kruisen in Eys staan wisten we, maar waar en hoeveel? Uiteraard begonnen we met googelen en al snel hadden we diverse lijsten en overzichten gevonden, die, hoe kan het ook anders, niet met elkaar overeenstemden. Van deze overzichten hebben we één lijst gemaakt en aan de hand van de omschrijvingen een plaats bepaald, waar we zouden moeten zoeken. Deze lijst hebben we voorgelegd aan de wegkruisenwerkgroep en toen bleek dat wij minstens 8 kruisen meer hadden gevonden dan die onder het beheer van deze groep vallen.

We hebben 3 zondagen gespendeerd met het zoeken naar de kruisen. De meeste wandelend door het prachtige landschap, maar soms ook met de auto, omdat de kruisen nogal ver verspreid gesitueerd zijn. Natuurlijk waren sommige kruisen niet te vinden. Achteraf bleek dat te gaan om bijvoorbeeld één kruis die op 3 verschillende locaties werd aangegeven. Bij een ander kruis bleken we achteraf nog maar 2 meter verwijderd te zijn. Maar omdat die min of meer verscholen stond, hadden we die gemist. En het lijkt één doorgaande weg te zijn die door Eys loopt, maar aan de overzijde van de Eyserbeek heeft die toch echt een andere naam en bij de aanduiding stond precies de verkeerde straat genoemd. Bovendien hadden we als handicap dat we nog niet alle wegen en paden van Eys en omgeving kenden.

Toen we alle kruisen eenmaal goed in kaart hadden gebracht, werd het tijd om nogmaals naar alle kruisen toe te gaan om nog betere foto’s te maken. Het was inmiddels voorjaar/zomer en dan is de belichting mooier.
Ondertussen hebben we elk kruis wel 3 keer bezocht en zijn we veel over deze kruisen, zoals de soort of de reden van de plaatsing, te weten gekomen. Van de locatie van alle kruisen hebben we een kaart gemaakt, dat op deze website te zien is. Het boekje zal binnenkort gedrukt worden en zal vanaf eind september te koop zijn bij o.a. de boekwinkel van Klooster Wittem en bij het IVN Eys.

Door onze zoektocht en studie zijn we de kruisen op een andere manier gaan zien en hebben we inmiddels veel respect gekregen voor de kunstenaars die deze kruisen gemaakt hebben. Het zijn niet alleen religieuze uitingen, maar ook zeer kunstzinnige en met vakmanschap gemaakte objecten.

 

Reacties  

+1 # Heuvelland Cultuur 03-09-2018 11:57
Een mooie bijdrage aan ons blog, het doet ons niet alleen beseffen dát er in het landschap zoveel herinneringen zijn aan een diepgewortelde devotie, maar ook dat we niet zonder al dat mooie vrijwilligerswerk kunnen om eea te behouden!
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer
0 # Bert 06-09-2018 17:29
Kijk ook eens op www.veldkruus.nl.
Zijn er nog kruisen in Eys die nog niet op deze site staan?
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer
0 # Lisette Langens 06-09-2018 23:51
Beste Bert,
Ik heb even een snelle blik geworpen op jullie kaart. Ziet er goed uit!
Op het eerste gezicht mis ik op jullie kaart het kruis onder de 'paddenstoelenboom' (hoek Kampweg-Eyserweg) en het kruis én de kapel in Trintelen (Hoek Achterweg-Eyserweg).
Zie onze kaart: goog.gl/VkKpnH
Ik sta uiteraard altijd open voor aanvullingen.
Lisette
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer
+1 # Henk Kroese 07-09-2018 09:51
Al gezien? https://youtu.be/USG7uzc27JI
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer